Giám đốc Trần Ích Sơn - Người thuyền trưởng trên đoàn tàu tốc hành!

Ở tỉnh Lào Cai, nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt có một doanh nghiệp mà cho đến nay doanh nghiệp ấy tròn tuổi 20.

Nhưng những gì mà đơn vị kinh tế này đã làm được trong chặng đường 20 năm qua đối với miền Tây Bắc nói chung và tỉnh Lào Cai nói riêng quả là đáng trân trọng và tự hào.

Được thành lập trên nền tảng là một chi nhánh, trải qua bao bước thăng trầm, đối mặt với bao khó khăn và thử thách, doanh nghiệp ấy đã từng bước vươn lên và tự khẳng định mình trong thời đổi mới và hội nhập. Doanh nghiệp ấy là Công ty cổ phần Minh Sơn. Người chèo lái con thuyền ấy vượt qua bao thác ghềnh để đưa doanh nghiệp vững bước đi lên là Giám đốc Trần Ích Sơn.

Gặp lại Giám đốc Trần Ích Sơn ở văn phòng làm việc của công ty tại phường Bắc Cường, TP Lào Cai sau hơn 40 năm đã gợi lại cho chúng tôi bao kỷ niệm của một thời chung lớp, chung trường trong những ngày đất nước còn bộn bề với bao khó khăn, thử thách của cuộc chiến tranh tàn khốc. Ngày ấy, đang còn là những học sinh cấp 3, nhưng trước đòi hỏi của cuộc kháng chiến cứu nước, nhiều người trong thế hệ chúng tôi đã phải tạm gác bút nghiêng để lên đường nhập ngũ vào chiến đấu ở chiến trường miền Nam. Trong số những bạn bè cùng trang lứa chúng tôi ngày ấy lên đường nhập ngũ ngay từ năm học lớp 9 trường PTTH Hưng Nhân, Thái Bình có Trần Ích Sơn. Sau cuộc chiến, người còn, người mất, sợi dây liên lạc giữa chúng tôi dần dần được chắp nối. Ngày ấy có ai nghĩ rằng, sau này trong số bè bạn của mình lại có người trở thành giáo sư, tiến sĩ; giám đốc các doanh nghiệp…? Thời gian trôi nhưng bao kỷ niệm về thời trai trẻ vẫn được mỗi người chúng tôi chôn chặt cùng với những vần thơ, những trang nhật ký ghi lại những ký ức về một thời đã qua: Gian khổ mà hào hùng. Thế rồi cuộc gặp gỡ đầu xuân năm nay đưa chúng tôi trở lại những ký ức ngày xưa ký ức một thời ngô rang, khoai luộc, mũ rơm đội đầu, đèn dầu dưới hầm chữ A để học “chữ”. Tại cuộc họp mặt ấy, tôi gặp lại Trần Ích Sơn. Gặp lại anh tôi mới vỡ lẽ ra rằng, anh đã trải qua những trang đời mà ở đó là niềm vui và nỗi buồn, thăng trầm và khởi sắc. Chặng đường đầu tiên của cuộc đời như anh kể là 10 năm sống trong môi trường quân ngũ. Nhập ngũ tháng 4-1968 khi mà chỉ còn hơn một tháng là kết thúc năm học lớp 9 và được biên chế vào Trung đoàn 568, Sư 330. Thời điểm đó, sau cuộc tấn công và nổi dậy mùa xuân năm 1968, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở 2 miền Nam - Bắc diễn ra rất ác liệt. Tưởng sẽ cùng đồng đội vào chiến đấu ở chiến trường miền Nam, nhưng rồi trận sốt rét ác tính bất ngờ đến với anh, mặc dù anh đã qua được nhưng trọng lượng cơ thể chỉ còn 37kg, theo chế độ anh được xuất ngũ nhưng anh đã xin ở lại và cuối cùng chỉ huy đơn vị đã quyết định để Trần Ích Sơn ở lại làm cán bộ khung của đơn vị. Gần 10 năm trong quân ngũ, nhiệm vụ chủ yếu của Sơn được đơn vị giao cho là làm công vụ cho trung đoàn, làm hậu cần, công tác tuyển quân, làm chính sách cho thương binh “chiến thắng” ở thời điểm anh đã được bổ nhiệm làm quyền chủ nhiệm tài vụ nhưng anh nghĩ đất nước thời bình cần phải học hành đầy đủ để làm việc tốt hơn nên anh xin đi học hết lớp 10 để thi vào đại học. Năm 1978, như nhiều sĩ quan, chiến sĩ trong đơn vị, Trần Ích Sơn được đơn vị cho theo học bổ túc văn hóa hết chương trình phổ thông trung học, sau đó thể theo nguyện vọng của anh, đơn vị đã đồng ý để anh ôn thi và tham dự kỳ thi Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội. Sau 5 năm theo học tại đây, Trần Ích Sơn về công tác tại ngành Ngoại thương tỉnh Thái Bình. Nhiệm vụ chính của anh lúc này là đảm nhận các nghiệp vụ về xuất, nhập khẩu hàng hóa cho đơn vị và địa phương, với 12 năm là trưởng phòng kế hoạch của Công ty xuất khẩu nông sản Thái Bình. Do làm việc nghiêm túc, và có ý thức trách nhiệm cao, lăn lộn và sáng tạo nên anh đã được các đồng chí lãnh đạo các cấp đánh giá cao và coi anh như một “ngôi sao sáng”, một cán bộ kế cận của ngành. Nhưng sự đời đâu có trơn tru, bằng phẳng như người ta nghĩ. Sau một thời gian công tác ở ngành Ngoại thương tỉnh Thái Bình, đầu năm 1994, do gặp những bức bách về hoàn cảnh, nhiều đề xuất có tính chiến lược ngành để phát triển trong tình hình mới của anh do cơ chế nên không được lãnh đạo quan tâm, xét thấy mình đã đủ tiêu chuẩn nghỉ hưu vì có thời gian quy đổi trong thời gian ở quân ngũ, anh đã xin nghỉ chế độ để ra ngoài thành lập doanh nghiệp tư nhân. Được UBND tỉnh Thái Bình cấp phép, đơn vị mang tên xí nghiệp Minh Sơn ra đời với chức năng là xây dựng cơ bản và thi công các công trình. Khởi nghiệp với số vốn vẻn vẹn chỉ có 50 triệu đồng, 1 xe lu mua thanh lý, đơn vị của anh đã ký được hợp đồng thi công một số công trình ở tỉnh Thái Bình. Bước đầu tưởng suôn sẻ, nhưng càng đi vào hoạt động, Giám đốc Trần Ích Sơn thấy có nhiều rào cản và vướng mắc, dễ dẫn đến rủi ro. Do vậy buộc anh đã phải tự tìm cho mình một hướng đi khác.

Trong câu chuyện với tôi, Trần Ích Sơn bảo rằng, lúc đầu anh chưa có ý định lên Lào Cai lập nghiệp, nhưng vào thời điểm này ở Thái Bình diễn biến khá phức tạp. Nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh diễn ra các vụ khiếu kiện tập thể, họ kéo thành từng đoàn đến chất vấn lãnh đạo tỉnh, kéo theo đó là những trầm lắng về kinh tế khiến cho hoạt động của doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn. Trước thực trạng ấy, năm 1995, do có sẵn mối quan hệ làm ăn với một số đối tác ở Lào Cai, Giám đốc Trần Ích Sơn đã quyết định tiến quân lên vùng đất biên cương, nơi mà có con sông Hồng chảy vào đất Việt – đó là tỉnh Lào Cai. Ban đầu là mở chi nhánh, ít lâu sau anh chuyển toàn bộ công ty lên đóng đô tại đây. Thời gian này, theo Giám đốc Trần Ích Sơn thì tỉnh Lào Cai nói riêng, các tỉnh miền Tây Bắc nói chung cơ sở hạ tầng còn thấp kém và rất cần các nguồn lực đầu tư. Tỉnh Lào Cai lại là một địa phương vừa tái lập tỉnh. Mọi chuyện còn ngổn ngang cần sức người và sức của của các thành phần kinh tế. Hoàn cảnh ấy xem ra rất phù hợp với các hoạt động của doanh nghiệp. Một vấn đề nữa làm anh phấn khích là sự quan tâm chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh và các ngành chức năng, môi trường, cảnh quan cũng như trật tự - an ninh ở Lào Cai được đảm bảo. Đây chính là điều kiện để giúp doanh nghiệp đóng góp và gặt hái thành công.

Là một doanh nghiệp mới đứng chân trên đất Lào Cai, khó khăn, thách thức là điều không thể tránh khỏi. Trần Ích Sơn xác định một trong những thách thức là doanh nghiệp của anh vừa mới lại phải sống trong môi trường cạnh tranh với các doanh nghiệp đã và đang hoạt động trên địa bàn tỉnh. Do vậy để đứng vững và từng bước phát triển, thời gian đầu Công ty cổ phần Minh Sơn phải tiếp cận với những công trình nhỏ lẻ hoặc đảm nhiệm vai trò nhà thầu phụ một số công trình; trên cơ sở đó từng bước tạo niềm tin và uy tín với các khách hàng. Từ vai trò là nhà thầu phụ, Công ty Minh Sơn đã vươn lên đảm nhận thực hiện hàng loạt công trình. Có thể liệt kê ra đây những công trình mà công ty đã đảm nhận trong những năm qua. Đó là công trình san gặt mặt bằng sân vận động trung tâm tỉnh Lào Cai, tiếp đó là đường bao sân vận động, đường bao đền Thượng, đường 7F4, đường 2C, đường 2F, đường Kin Tân - Bản Vược, đường phố Mới – Phong Hải giai đoạn 1 và giai đoạn 2, đường 79, đường Minh Khai, đường Tôn Thất Thuyết, đường Mạc Đĩnh Chi, Trường học xã Dền Sáng, huyện Bát Xát, Trường học xã Nậm Tha, huyện Văn Bàn. Các công trình này đến nay đều đã hoàn thành đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng, được các chủ đầu tư tín nhiệm và đánh giá là nhà thầu có trách nhiệm cao. Sau 5 năm đầu hoạt động trong điều kiện rất nhiều khó khăn, để bảo toàn và phát triển đồng vốn, công ty đã thực hiện phương châm “Lấy ngắn nuôi dài”. Nhờ quán triệt phương châm ấy, công ty đã gặt hái được những thành công rất khích lệ, không chỉ tích lũy được kinh nghiệm, vốn mà điều rất quan trọng như Giám đốc Trần Ích Sơn khẳng định với tôi, đó còn là uy tín và thương hiệu của doanh nghiệp. Nhờ có uy tín, kinh nghiệm và vốn trong tay, Công ty của anh đã chuyển sang thực hiện một phương châm mới: “Bứt phá và phát triển bền vững”.

Theo Giám đốc Trần Ích Sơn thì để thắng thầu thi công những công trình lớn, đòi hỏi yêu cầu kỹ thuật cao, công nghệ hiện đại, đội ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân có tay nghề chuyên môn vững. Do vậy những thiết bị cũ không còn đáp ứng được yêu cầu về tiến độ và kỹ thuật trong thi công công trình, công ty đã mạnh dạn thanh lý để trang bị, mua sắm hàng loạt các thiết bị và công nghệ mới bằng nguồn vốn tự có và vốn vay. Đây chính là điều kiện cần và đủ để công ty tự nâng năng lực và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về khối lượng và kỹ thuật của các công trình cũng như các đối tác. Cũng từ thế mạnh về kinh nghiệm, tài chính, công nghệ và thiết bị cũng như nguồn nhân lực, công ty đã trở thành một nhà thầu được các chủ đầu tư trong và ngoài tỉnh tín nhiệm và đánh giá cao. Đó cũng là điều kiện để công ty trúng thầu nhiều công trình giao thông, thủy lợi, xây dựng dân dụng có giá trị lớn như; Đường Tân Thượng – Cam Cọn, đường phố Mới – Phong Hải giai đoạn 2, công trình thủy lợi Bản Qua, công trình thủy lợi Sín Chải - Đền Thàng, huyện Bát Xát, đường quốc lộ 279, đường A3 khu công nghiệp Bắc Duyên Hải, đường trục chính đông phố Mới, đường quốc lộ 70 giai đoạn 1. Chỉ trong 2 năm: 2007 – 2008, công ty đã thắng thầu nhiều công trình như: Đường Bắc ngầm - Bắc Hà, đường quốc lộ 70 giai 2. Với đà đó năm 2009 và 2010 công ty đã thắng thầu thi công công trình đường Nguyễn Huệ và liên danh với Công ty cổ phần Xây dựng Lào Cai thắng thầu công trình cầu đường 41B, đường 58m QL4D tránh thị trấn Tam Đường tỉnh Lai Châu và đường cao tốc Hà Nội – Lào Cai. “Thời hội nhập, không thể đưa sức người ra để đấu thầu các công trình, cái chính là uy tín, thương hiệu doanh nghiệp, theo sau đó là trình độ làm chủ thiết bị và công nghệ hiện đại, bởi nhiều công trình tầm quốc gia còn có cả các nhà thầu nước ngoài tham gia. Họ là những người đi trước chúng ta mấy chục năm, mạnh hơn ta về vốn và công nghệ. Do vậy đòi hỏi, các doanh nghiệp Việt Nam muốn cạnh tranh có hiệu quả phải đổi mới và nâng cao năng lực toàn diện đồng thời phải có những quyết định đột phá, đúng đắn” – Giám đốc Trần Ích Sơn khẳng định.

Một trong những quyết định đúng đắn của Giám đốc Trần Ích Sơn là:

Tự bỏ vốn đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật cho hai khu dân cư đầu tiên của tỉnh Lào Cai với giá trị 500 tỷ đồng.

Nắm bắt được chủ trương tỉnh xây dựng khu đô thị mới. Năm 2003 tôi đã đề nghị với tỉnh xin tự bỏ vốn xây dựng hai dự án là: Khu dân cư đường B1 và Tiểu khu đô thị số 4 bằng nguồn vốn tự có và vốn vay. Đây là dự án theo phương thức mới, đầu tiên của tỉnh Lào Cai mà nhà đầu tư tựu bỏ vốn xây dựng tỉnh trả bằng quỹ đất tại chỗ. Dự án này đã giảm được sức ép chi ngân sách của tỉnh, đẩy nhanh quá trình đô thị hóa tạo ra hiệu quả kinh tế xã hội cao. Với một tỉnh miền núi, dân còn nghèo sức mua hạn chế, giá trị đất không cao nhưng công ty đã mạnh dạn đầu tư, đến nay một dự án đã mang lại hiệu quả và một dự án đang thực hiện ở giai đoạn cuối.

Như vậy là từ chỗ chỉ dừng lại một chi nhánh, sau 15 năm thành lập và đi vào hoạt động, được sự quan tâm chỉ đạo, động viên, khích lệ của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các ban, ngành, đoàn thể ở tỉnh Lào Cai, với sự phấn đấu và nỗ lực không ngừng, đội ngũ cán bộ, công nhân viên; Công ty cổ phần Minh Sơn đã đạt được những kết quả rất khích lệ. Sản xuất – kinh doanh luôn phát triển ổn định, doanh thu năm sau cao hơn năm trước. Điều quan trọng là bằng kết quả lao động của mình, Công ty đã tự khẳng định vị thế của mình trong thời đổi mới và hội nhập. Từ kết quả hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, thi công các công trình xây dựng và dân dụng phục vụ cho sự phát triển của tỉnh Lào Cai nói riêng, các tỉnh Tây Bắc nói chung, thời gian qua công ty còn mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, vừa đáp ứng nhu cầu hoạt động trong nội bộ công ty, tạo thêm việc làm cho người lao động, góp phần tăng trưởng của doanh nghiệp vừa góp sức cung ứng cho thị trường và đời sống dân sinh trên địa bàn tỉnh.

Do làm ăn có hiệu quả nên doanh thu của công ty trong những năm gần đây đã không ngừng gia tăng. Từ kết quả các hoạt động sản xuất – kinh doanh, công ty đã thực hiện tốt các quy định của nhà nước đối với người lao động như 100% cán bộ công nhân viên trong công ty được đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế. Theo thời gian, thu nhập của người lao động ngày càng ổn định. Mặc dù đứng chân ở một tỉnh miền núi, song ở đây người lao động đã được lãnh đạo công ty quan tâm phát triển về thể chất và đời sống tinh thần qua các chuyến đi thăm quan, du lịch, nghỉ dưỡng bằng quỹ phúc lợi của công ty và tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao phát triển thể chất.

Bên cạnh các hoạt động nói trên, ngay từ khi thành lập Công ty cổ phần Minh Sơn cũng là một doanh nghiệp được đánh giá cao về việc tham gia tích cực các phong trào vì sự phát triển cộng đồng. Hàng năm từ quỹ phúc lợi của công ty, từ lợi nhuận trong sản xuất – kinh doanh, công ty đã trích một phần để ủng hộ quỹ xóa đói giảm nghèo ở địa phương, quỹ ủng hộ các nạn nhân chất độc da cam, quỹ khắc phục hậu quả bão lũ, vấn đề xã hội hóa giáo dục, quỹ đền ơn đáp nghĩa, quỹ bảo trợ trẻ em...vv. Theo Giám đốc Trần Ích Sơn, chỉ riêng số tiền mà công ty đã đóng góp vào các quỹ này, mỗi năm đã lên đến vài trăm triệu đồng và năm nào cũng có. Đó quả là một số tiền không nhỏ đối với một doanh nghiệp đứng chân ở một tỉnh miền núi.

Một trong những điểm nhấn khác của Công ty cổ phần Minh Sơn là vai trò của tổ chức Đảng trong công ty. Có thể nói, đó là kết quả tất yếu trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo. Hàng năm dưới sự lãnh đạo của chi bộ, Công ty đã tổ chức cho người lao động tham gia tích cực vào công tác xây dựng Đảng. Thông qua phong trào thi đua lao động sản xuất, các tổ chức quần chúng trong công ty đã giới thiệu những quần chúng ưu tú để chi bộ bồi dưỡng kết nạp họ thành đảng viên. 3 năm trở lại đây, chi bộ đã kết nạp được 4 quần chúng ưu tú vào Đảng và tiếp tục bồi dưỡng để chuẩn bị kết nạp thêm một số quần chúng khác vào Đảng nhằm tăng cường sức chiến đấu cho chi bộ, thúc đẩy các hoạt động sản xuất – kinh doanh cho công ty.

Với các thành tích đạt được, những năm qua Công ty cổ phần Minh Sơn và Giám đốc Trần Ích Sơn đã vinh dự được Đảng, Nhà nước, Chính phủ cũng như chính quyền tỉnh Lào Cai và các ban, ngành chức năng tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Lao động hạng 3 do Chủ tịch nước trao tặng, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, của Ủy ban nhân dân tỉnh Lào Cai, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, giải thưởng chất lượng Việt Nam năm 2008, 2009, năm 2009 được Chính phủ tặng cờ thi đua xuất sắc, cá nhân Giám đốc được tặng danh hiệu chiến sỹ thi đua cấp tỉnh. Năm 2010 được tặng cờ thi đua trong phong trào thu nộp ngân sách nhà nước…vv.

Là một doanh nhân thành đạt đứng chân trên vùng đất biên cương của tỉnh Lào Cai, người ta không chỉ biết đến Trần Ích Sơn, một Giám đốc doanh nghiệp thành đạt, “miệng nói, tay làm”, cần mẫn và sáng tạo, chắt chui từng đồng vốn và quan tâm đến phát triển của cộng đồng cũng như cuộc sống của người lao động trong công ty; Trần Ích Sơn còn được biết đến là một giám đốc, một doanh nhân có tâm hồn thơ ca. Với anh, thơ là người bạn tâm tình để anh bày tỏ những cảm xúc về tình yêu quê hương, đất nước, với những người dân quê chân chất, chân lấm, tay bùn nhưng một lòng thủy chung, son sắt. Với anh, thơ cũng là sự gửi gắm lời tri âm đối với các bậc sinh thành, là sự trả ơn tên đất, tên làng, những con người cùng anh gian khổ vượt khó và đi lên, dẫu ở đó có quá nhiều mồ hôi và nước mắt.

Với anh, thơ còn là một cuốn nhật ký để ghi lại những sự kiện, đánh dấu những bước đi, những công trình mà anh và những người thợ trong công ty khởi công xây dựng góp phần làm đẹp cho đời.

- Quê hương Hồng An – Hưng Hà – Thái Bình nơi sinh ra và lớn lên, khi xa quê hương những ký ức cứ hiện lên trong anh, quê hương là một phần của cuộc sống, là ân nhân của đời anh, một lần về thăm quê anh đã viết bài thơ “Hồng An mảnh đất Thái Bình quê tôi”. Bài thơ vừa tự hào vừa như nhắn nhủ mỗi người hãy yêu lấy quê mình và như là trả nghĩa quê mình cùng với hàng trăm triệu anh đã ủng hộ để xây dựng ngôi trường cấp II Hồng An mà anh đã học trong suốt quãng đời của tuổi thơ. Bài thơ này nhạc sỹ Quốc Lâm đã phổ nhạc.

Trần Ích Sơn là vậy, anh là một doanh nhân thành đạt, một hiện thân của chất “lính cụ Hồ”,+ một hiện thân của công cuộc đổi mới ở miền đất biên cương Lào Cai, anh còn là một Giám đốc thấm đượm tâm hồn thơ ca; một thuyền trưởng trên đoàn tàu tốc hành. Xin cầu chúc cho anh và Công ty cổ phần Minh Sơn tiếp tục gặt hái được nhiều thành quả hơn nữa và vững bước đi lên trong thời hội nhập.

Hy vọng cùng với thời gian, cùng với các hoạt động chỉ đạo sản xuất – kinh doanh; anh sẽ có thêm nhiều bài thơ được phổ nhạc để góp thêm vào kho tàng đời sống tinh thần của doanh nghiệp và miền đất Lào Cai.

Lưu Vinh

• Trang sau >