Tận hưởng mùa vàng Tây Bắc (13/09/2014)

 

 

 

 

Dù đã bỏ công nghiên cứu trước chuyến "phượt” Tây Bắc lần này, nhưng chúng tôi vẫn chưa thấy có tài liệu nào chỉ ra một cách rõ ràng về nguồn gốc và sự hình thành của ruộng bậc thang. Chỉ biết rằng, bất kỳ ai đã từng được ngắm nhìn và chiêm ngưỡng những thửa ruộng bậc thang ngút ngàn tầm mắt này đều phải thừa nhận sự lao động cần cù và sáng tạo của đồng bào các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc. 

 

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải (Yên Bái) là một điển hình. Thuộc dãy Hoàng Liên Sơn hùng vĩ, vùng đất Mù Cang Chải với địa hình chia cắt, điều kiện khí hậu khắc nghiệt nên việc khai khẩn và canh tác gặp nhiều khó khăn. Nhưng từ nhiều đời nay, người dân tộc Mông ở Mù Cang Chải đã chăm chỉ, cần mẫn san gạt, tạo mặt bằng, be bờ giữ nước để trồng lúa nước trên các sườn núi cao dốc. Và đất cằn không phụ ơn người, ruộng bậc thang Mù Cang Chải giờ đây không chỉ đem đến cho người dân những vụ mùa bội thu mà còn trở thành kỳ quan. Từ năm 2007, Bộ VHTTDL đã công nhận và cấp bằng xếp hạng ruộng bậc thang Mù Cang Chải là Danh thắng cấp quốc gia.

 

Tiếp đó, vào năm 2013, danh lam thắng cảnh ruộng bậc thang Sa Pa - Lào Cai cũng đã được Bộ VHTTDL xếp hạng cấp Quốc gia . Đó là ruộng bậc thang ở xã Lao Chải, xã Tả Van, xã Hầu Thào của huyện Sa Pa.  Khu ruộng bậc thang Sa Pa giống như những chiếc thang khổng lồ bắc lên trời xanh. Ruộng bậc thang Sa Pa từng được du khách quốc tế bình chọn là một trong những điểm đến hấp dẫn ở châu Á. Và điều đáng tự hào là mới đây ruộng bậc thang Sa Pa lọt top địa danh đẹp nhất hành tinh. Trang web về môi trường Mother Nature vừa giới thiệu 30 điểm đến được đánh giá là đẹp nhất trái đất, trong đó ruộng bậc thang Sa Pa của Việt Nam đứng ngay vị trí thứ 2 trong danh sách. Trang web này bình luận rằng, người Sa Pa đã làm một việc tưởng như không thể, đó là tạo ra những thửa ruộng bậc thang rộng lớn giữa núi rừng. Những thửa ruộng có vẻ đẹp khác nhau vào những thời điểm khác nhau, lúc ruộng đổ nước, lúc lúa xanh rì, lúc lúa chín vàng…Với thời điểm ghé thăm khác nhau, du khách có cơ hội chiêm ngưỡng những vẻ đẹp hoàn toàn khác biệt.

 

 

Theo kế hoạch, trong các ngày từ 25-30/9 tới đây, "Tuần Văn hoá và du lịch Danh thắng Quốc gia ruộng bậc thang Mù Cang Chải năm 2014” sẽ được tổ chức. 

 

Cho dù là hoạt động thường niên, nhưng những hoạt động văn hóa liên quan đến ruộng bậc thang vẫn luôn có sức níu chân du khách. Được biết,  trong 5 ngày tổ chức lễ hội, chương trình sẽ diễn ra với nhiều hoạt động lớn như: tổ chức phiên chợ vùng cao, thi giã bánh dày người Mông, nấu rượu truyền thống, làm nhạc cụ dân tộc...Bà Lương Thị Xuyến, Phó Chủ tịch UBND huyện Mù Căng Chải cho biết: hoạt động văn hóa thường niên của huyện Mù Căng Chải được duy trì và tổ chức vào mỗi dịp mùa lúa chín. Dự kiến, Tuần lễ ruộng bậc thang Mù Cang Chải  2014 sẽ đón hơn 1 vạn lượt khách du lịch.

 

Điều đáng mừng là từ khi trở thành danh thắng quốc gia, khách du lịch đến với Mù Cang Chải tăng trưởng mạnh. Hiện nay, hoạt động du lịch của Mù Cang Chải đã sôi động quanh năm do du khách không chỉ đến vào dịp lúa chín (vào tháng 9,10) mà còn đến rất đông vào mùa nước đổ (tháng 4,5) và mùa hoa táo mèo (tháng 3). Và nhờ ruộng bậc thang nên du lịch cộng đồng Mù Cang Chải đang khá phát triển, điển hình nhất là du lịch cộng đồng tại bản Thái. Bà con đã ý thức được di sản vô giá mình đang sỡ hữu nên tích cực trồng lúa 2 vụ, mở rộng diện tích khai hoang nhằm bảo đảm nguồn lương thực bền vững, đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy tiềm năng du lịch ruộng bậc thang mang đặc thù riêng của Mù Cang Chải.

 

Hay như ở Lào Cai, nhằm đẩy mạnh kích cầu du lịch nội địa năm 2014, đặc biệt là trong 6 tháng cuối năm, địa phương này đang có những cách làm rất riêng. Đó là giảm giá vé tham quan, giảm giá phòng nghỉ, giảm giá các dịch vụ… xuống  từ 30-40%. Lào Cai đã và đang khai thác thế mạnh phát triển du lịch ở cả 3 loại hình: du lịch văn hóa lịch sử; du lịch sinh thái, mạo hiểm và du lịch cộng đồng. Lãnh đạo ngành du lịch tỉnh này cho hay, những nỗ lực ấy cũng giống như việc trải thảm đỏ chào đón du khách. Trước đó, Tuần lễ Văn hóa du lịch Sa Pa 2014 đã diễn ra từ tháng 5 đã thu hút gần 2 vạn lượt khách du lịch. Du khách nước ngoài đặc biệt thích thú với những hoạt động gắn với văn hóa của đồng bào Mông như  "Lễ hội trên mây” tại khu du lịch núi Hàm Rồng, "Một ngày làm nông dân Sa Pa” tổ chức tại xã Tả Phìn, "Ngày hội văn hóa bản người Mông Cát Cát” và các chương trình khám phá khác về phong cảnh thiên nhiên. Theo thống kê, năm 2013, Sa Pa đón 720.000 lượt khách, trong đó 45%  là khách du lịch quốc tế, với 80 quốc tịch khác nhau. Dẫu vậy, tiềm năng của du lịch Sa Pa, đặc biệt là danh thắng ruộng bậc thang vẫn chưa được khai thác hết. 

 

Mừng cho mùa vàng Tây Bắc, nhưng vấn đề đặt ra lúc này là khai thác xứng tầm danh thắng, cũng như những giá trị vàng từ thiên nhiên ban tặng cho vùng đất này,  chứ không phải là tận thu hoặc làm du lịch kiểu chụp giật. Vậy làm thế nào để du lịch phát triển thực sự bền vững? Ông Trần Hữu Sơn, Giám đốc Sở VHTTDL Lào Cai chia sẻ, địa phương xác định kích cầu du lịch không chỉ đạt mục đích doanh thu, mà trong đó có một yêu cầu  phải thay đổi thói quen làm du lịch từ chèo kéo sang văn minh, chuyên nghiệp. Nhưng có lẽ sẽ cần nhiều thời gian. Bởi như thế có nghĩa phải thay đổi cả một quá trình nhận thức và cung cách ứng xử văn hóa.